Melasma: oorzaken, typen en behandelopties

Melasma is een huidaandoening die zich uit in donkere pigmentvlekken en vraagt om een zorgvuldige, vaak gecombineerde aanpak. De behandeling is vrijwel altijd maatwerk en afgestemd op huidtype, oorzaak en diepte van de pigmentatie.

Wat is melasma?

Melasma is een vorm van hyperpigmentatie en wordt gekenmerkt door symmetrische, bruin tot grijsbruine vlekken op de huid.

Deze vlekken verschijnen vooral op zonblootgestelde zones zoals:

• het gezicht

• de hals

• de armen

• het decolleté

Melasma komt vaker voor bij vrouwen en bij mensen met een donkerder huidtype.

Wat zijn de oorzaken van melasma?

Melasma ontstaat door een toegenomen productie van melanine, het pigment dat verantwoordelijk is voor de huidskleur. De exacte oorzaak is niet altijd volledig te achterhalen, maar meerdere factoren spelen een rol:

Zonblootstelling

UV-straling is een belangrijke trigger. Langdurige of herhaalde blootstelling stimuleert melanocyten en verergert bestaande pigmentvlekken.

Hormonale factoren

Melasma komt vaak voor tijdens zwangerschap of bij gebruik van orale anticonceptie.

• Ongeveer 15% van de zwangere vrouwen ontwikkelt melasma

• 10–25% van de vrouwen die orale anticonceptie gebruiken krijgt ermee te maken

Genetische aanleg

Wanneer melasma voorkomt binnen de familie, is de kans groter dat het zich ook bij andere familieleden ontwikkelt.

Soorten melasma

Melasma wordt ingedeeld op basis van de diepte van de pigmentatie:

Epidermale melasma

De pigmentatie bevindt zich in de opperhuid. Dit is de meest voorkomende vorm en doorgaans het best behandelbaar.

Dermale melasma

Hier ligt het pigment dieper in de lederhuid. Deze vorm is hardnekkiger en reageert minder goed op oppervlakkige behandelingen.

Gemengde melasma

Een combinatie van epidermale en dermale pigmentatie.

Kan melasma vanzelf verdwijnen?

Melasma verdwijnt niet vanzelf, tenzij de uitlokkende oorzaak volledig wordt weggenomen.

Voorbeelden:

• Bij melasma door zonblootstelling kan de pigmentatie lichter worden bij strikte zonbescherming

• Bij hormonale melasma (zwangerschap of anticonceptie) kunnen vlekken verminderen na normalisatie van de hormoonhuishouding

Wanneer de oorzaak blijft bestaan, kan melasma vervagen maar niet volledig verdwijnen. Bij sommige mensen is sprake van chronische melasma, die langdurige behandeling vereist.

Hoe kun je melasma behandelen?

De behandeling van melasma vraagt meestal om een combinatie van strategieën, afhankelijk van ernst en huidreactie.

Chemische peelings

Oppervlakkige of medium peelings verwijderen gepigmenteerde huidcellen en stimuleren celvernieuwing.

Laser- en lichttherapie

Laserbehandelingen kunnen pigment verlichten door gerichte lichtenergie. De intensiteit wordt afgestemd op de diepte van het pigment.

Depigmenterende crèmes

Crèmes met actieve ingrediënten zoals:

• hydrochinon

• kojinezuur

• azelaïnezuur

• glycolzuur

• vitamine C

kunnen de melanineproductie remmen en pigmentvlekken lichter maken.

Zonbescherming (essentieel)

Dagelijks gebruik van een breed-spectrum zonnefilter met hoge SPF is onmisbaar. Zonder zonbescherming zal melasma vrijwel altijd terugkeren of verergeren.

Belangrijke nuance

Melasma is niet gevaarlijk en mag niet worden verward met melanoom, een vorm van huidkanker. Toch is professionele beoordeling belangrijk, zeker bij veranderingen in kleur, vorm of uitbreiding van pigmentvlekken.

Conclusie

Melasma is een complexe en vaak hardnekkige vorm van hyperpigmentatie. Volledige verwijdering is zelden mogelijk, maar met een doordacht behandelplan, consequente zonbescherming en realistische verwachtingen kan de zichtbaarheid aanzienlijk worden verminderd.

Een persoonlijke aanpak, afgestemd op huidtype en oorzaak, is hierbij altijd bepalend voor het resultaat.